Welcome Guest! To enable all features please Login or Register.

Notification

Icon
Error

28 Pages«<262728
Chuyện lạ có thật khắp nơi
viethoaiphuong
#542 Posted : Monday, November 16, 2020 1:35:13 PM(UTC)
viethoaiphuong

Rank: Advanced Member

Groups: Registered
Joined: 6/24/2012(UTC)
Posts: 9,850
Points: 12,708

Thanks: 794 times
Was thanked: 437 time(s) in 436 post(s)

Covid-19: Ngành sản xuất hoa tươi ở Pháp cầu cứu

Tuấn Thảo - RFI - 16/11/2020
Cũng như ngành khách sạn, ngành trồng hoa ở Pháp nhằm cung cấp cho các tiệm hoa tươi hay các siêu thị lớn đã bị hai đợt phong tỏa tác hại nặng nề. Giới chuyên gia trong ngành đang lo lắng về sự tồn tại của các doanh nghiệp sản xuất cũng như về khối lượng hoa tươi khổng lồ đành phải vứt bỏ sau mỗi tuần bị đóng cửa.

Nửa buồn bã, nửa tức giận. Đó là tâm lý chung, theo nhật báo Le Parisien, của giới sản xuất cũng như các nhà phân phối hoa tươi. Tất cả đều cảm thấy bất lực, khi chứng kiến những cố gắng của họ đều trở nên vô ích, sau khi chính phủ Pháp ban hành quy định buộc các cửa hàng kinh doanh phải đóng cửa, các siêu thị lớn được phép hoạt động nhưng chỉ để bán ‘‘nhu yếu phẩm’’. Riêng tại Pháp, sách truyện cũng như hoa tươi không nằm trên danh sách các sản phẩm ‘‘không thể thiếu’’ trong cuộc sống thường nhật.

Đợt phong tỏa lần thứ nhì kể từ ngày 03/11/2020, theo thời báo kinh tế Les Échos, lại gây nhiều thiệt hại hơn cả lần trước (tính từ trung tuần tháng 03 đến cuối tháng 05/2020), phần lớn cũng vì doanh thu của ngành trồng hoa tươi (cũng như ngành sản xuất cây xanh và hoa kiểng) tuy khá quan trọng vào đầu mùa xuân, nhưng vẫn chưa có thể sánh bằng doanh thu khổng lồ của các dịch vụ ngành hoa tươi nhân dịp những ngày lễ cuối năm.

Noël : Mùa kinh doanh quan trọng nhất trong năm

Đối với ngành sản xuất và phân phối hoa tươi, lịch kinh doanh có một số thời điểm rất quan trọng không thể nào bỏ qua, trong đó có giai đoạn đặc biệt, tuy chỉ diễn ra trong vòng hai tháng (11 và 12) nhưng lại chiếm tới một phần tư doanh thu của cả năm. Nói cách khác, đối với các doanh nghiệp trong ngành, những khoản thất thu trong một năm vẫn có thể gỡ gạc được nhờ các hoạt động buôn bán cuối năm. Thế nhưng, đợt phong tỏa lần này đã làm tiêu tan niềm hy vọng ấy.

Tình trạng bế tắc này đã khiến cho giới chuyên ngành lên tiếng báo động và cầu cứu, yêu cầu chính phủ Pháp giúp đỡ họ một cách hữu hiệu hơn. Theo ông Nicolas Bigot, giám đốc của tập đoàn ‘‘Bigot Fleurs’’, các nhà sản xuất hầu như đã mất hết khách hàng. Các doanh nghiệp nói chung kể cả giới cung cấp (ở khâu thượng nguồn) và các nhà phân phối (khâu hạ nguồn) như ‘‘Monceau Fleurs’’ với hơn 300 cửa hàng bán hoa tươi tại Pháp, đã mất từ 75% đến 90% doanh thu, tức là còn tồi tệ hơn so với lần phong tỏa đầu tiên.

Từ ba đời nay, gia đình của ông Nicolas Bigot làm việc trong ngành trồng hoa, tập đoàn ‘‘Bigot Fleurs’’ quản lý hơn 1.200 nhân viên, nằm trong số 10 doanh nghiệp sản xuất hoa tươi lớn nhất ở Pháp. Tập đoàn này hiện có hai cơ sở hoạt động nằm gần thành phố Le Mans ở vùng Sarthe, chuyên trồng hoa tulip, muguet và hoa huệ. Ngoài ra, ‘‘Bigot Fleurs’’ còn khai thác thêm một đồn điền ở Kenya, cơ sở thứ ba này chủ yếu trồng hoa hồng quanh năm, để cung cấp cho thị trường Pháp.

Bán hàng trực tuyến : liều thuốc chữa bách bệnh ?

Theo báo Le Figaro, trong đợt phong tỏa đầu tiên, riêng trong ngành này, chỉ có các cửa hàng bán hoa tươi bị đóng cửa. Do vậy, các công ty sản xuất vẫn có thể cung cấp cho các nhà bán sỉ và các siêu thị lớn. Nhưng trong đợt phong tỏa thứ nhì, giới sản xuất mất gần như toàn bộ ‘‘nguồn tiêu dùng’’, do 70% khối lượng hoa tươi được đại đa số khách hàng mua tại các siêu thị lớn.

Trong trường hợp của các doanh nghiệp sản xuất hoa tươi, khi lệnh phong tỏa lần thứ nhì được áp dụng kể từ đầu tháng 11, cứ mỗi tuần các công ty này phải vứt bỏ khoảng 200.000 nhánh hoa tươi. Lệnh phong tỏa có khả năng kéo dài thêm và được triển hạn, riêng đối với ‘‘Bigot Fleurs’’, tập đoàn này sẽ buộc phải bán đổ bán tháo cho ngành sản xuất khí sinh học khoảng 6 triệu nhánh tulip và hoa hồng, tức là phải đành chịu thua lỗ đến một triệu rưỡi euro, trong khi doanh thu hàng năm của công ty là 25 triệu euro.

Nếu như trong nhiều ngành khác, các công ty chuyển qua khai thác việc bán hàng trên mạng, thì các dịch vụ trực tuyến vẫn không đủ để bù đắp thiệt hại cho các cửa hiệu bán hoa tươi, nhất là mặt hàng này không thể giữ được lâu. Theo ông Alban Bricout, Phó chủ tịch Liên đoàn các chủ tiệm hoa (FFAF), đa số các công ty do buộc phải đóng cửa cho nên chỉ có thể khuyến khích người mua trên mạng và tặng phí giao hàng tận nhà, hoặc là các cửa hiệu áp dụng hình thức ‘‘click & collect’’ theo đó khách hàng mua hoa trực tuyến rồi đến cửa tiệm để lấy hàng theo khung giờ ấn định. Thế nhưng, việc kinh doanh bằng công nghệ số không phải là liều thuốc chữa bách bệnh. Cho dù có cố gắng cách mấy, các tiệm hoa ở Pháp cũng chỉ thực hiện từ 10% đến 20% doanh thu so với mức bình thường.

2.500 tiệm hoa tại Pháp bị đóng cửa luôn

Theo khảo sát gần đây của Val'hor, liên đoàn quốc gia ngành cung cấp và phân phối hoa tươi và cây kiểng, sau đợt phong tỏa lần đầu tiên vào tháng 03/2020, đã có khoảng 2.500 tiệm hoa, tức 20% trên tổng số 13.000 tiệm hoa tại Pháp đã buộc phải đóng cửa vĩnh viễn. Đợt phong tỏa lần thứ nhì hẳn chắc một lần nữa sẽ gây thêm nhiều nạn nhân kinh tế, ít hay nhiều là còn tùy thuộc vào thời hạn phong tỏa, kéo dài trong bao lâu.

Tình hình lại càng đáng lo ngại vì so với các ngành nghề khác, giới cung cấp và phân phối hoa tươi, cho tới giờ này, cũng ít nhận được trợ cấp của nhà nước. Giá hoa tươi dành cho xuất khẩu cũng tuột dốc dữ dội, Hà Lan Bỉ cũng như Pháp, các thị trường hoa tươi lớn nhất châu Âu, đều không còn nguồn khách hàng, dẫn đến tình trạng dư thừa, hàng tồn kho quá tải, bị mất giá do không còn bán được.

Tình trạng bi quan ấy đã buộc ông Mikael Mercier, chủ tịch liên đoàn quốc gia Val'hor phải lên tiếng. Theo ông, câu hỏi đặt ra không phải là liệu mùa Noël năm nay sẽ còn đủ hoa tươi hay cây kiểng để trang trí trong nhà. Câu hỏi chính là một khi guồng máy vận hành ngành sản xuất và phân phối hoa tươi tại Pháp bị tê liệt đến mức sụp đổ, thì liệu có còn bao nhiêu kẻ bán cho dù có lắm người mua.


1 user thanked viethoaiphuong for this useful post.
Tonka on 11/16/2020(UTC)
viethoaiphuong
#543 Posted : Wednesday, November 18, 2020 7:52:18 AM(UTC)
viethoaiphuong

Rank: Advanced Member

Groups: Registered
Joined: 6/24/2012(UTC)
Posts: 9,850
Points: 12,708

Thanks: 794 times
Was thanked: 437 time(s) in 436 post(s)

Nhà vệ sinh: Những cuộc cách mạng làm thay đổi đời sống hàng tỉ người

Trọng Thành - RFI - 18/11/2020
Đại tiểu tiện là nhu cầu hàng ngày của mỗi người. Tuy nhiên câu chuyện xưa như Trái đất này lại không hề đơn giản với hàng tỉ con người. Gần một phần ba nhân loại không có điều kiện sử dụng nhà vệ sinh. Chưa kể vấn đề nhà vệ sinh không sạch, không an toàn. Kể từ năm 2013, Liên Hiệp Quốc chính thức coi ngày 19/11 hàng năm là Ngày Nhà vệ sinh Quốc tế. Mục tiêu của LHQ là tới 2030 toàn nhân loại đều được hưởng quyền sử dụng nhà vệ sinh sạch hàng ngày.

Bồn cầu giật nước – cuộc « cách mạng » đầu tiên

Từ hàng nghìn năm nay, mỗi nền văn minh trong quá trình phát triển đều tìm kiếm các phương thức xử lý chất thải đại tiểu tiện, đặc biệt đối với các khu vực tập trung dân cư đông đúc. Tuy nhiên, cho đến kỷ nguyên công nghiệp hóa, việc đi đại tiện trong môi trường thiên nhiên là điều phổ biến. Ngay tại châu Âu, cho đến tận cuối thế kỷ XIX, không hiếm khách bộ hành thỏa mãn nhu cầu ngay trên đường phố. Trong gia đình, giới quý tộc, thị dân sử dụng bô để đi vệ sinh. Kể từ khi kỹ sư người Anh Joseph Bramah phát minh ra bồn cầu water-closets (WC) vào cuối thế kỷ XVIII, phương tiện này đã bắt đầu được nhân rộng khắp nơi. Trong thế kỷ XX, tại các đô thị lớn, người ta xây dựng các hệ thống cống ngầm để đưa chất thải bài tiết ra xa khỏi các khu vực trung tâm. Hiện tại, đối với hàng tỉ người tại các nước phát triển, tầng lớp trung lưu ở các nước đang phát triển, bồn cầu, hố xí giật nước đã trở thành tiện nghi tối thiểu, không thể thiếu.

Ngành công nghiệp đầy triển vọng

Tại một số quốc gia công nghệ như Nhật Bản hay Hàn Quốc, sản xuất nhà vệ sinh, bồn cầu thậm chí trở thành một ngành công nghiệp đầy triển vọng. Việc cải thiện bồn cầu, hố xí giúp mang lại nhiều tiện nghi hơn cho con người. Nhà vệ sinh là một không gian quan trọng trong gia đình, nơi người ta nghỉ ngơi, thư giãn, đọc sách, giải trí. Đây cũng có thể là nơi bố trí các phương tiện đo lường hàng ngày nhiều chỉ dấu về sức khỏe, giúp cho việc phát hiện sớm các bệnh như ung thư trực tràng, tiểu đường, béo phì hay mất trí nhớ..., để kịp thời can thiệp.

Tuy nhiên, đối với hàng tỉ cư dân trên Trái đất, sử dụng nhà vệ sinh hàng ngày vẫn còn là một điều xa xỉ. Trong lịch sử nhân loại, vấn đề nhà vệ sinh có lẽ chưa bao giờ trở nên cấp thiết như hiện nay, khi dân số tăng cao, đô thị hóa tăng tốc, trong lúc nước sạch đang ngày càng trở nên khan hiếm, các cơ sở hạ tầng để bảo đảm việc xử lý chất thải bài tiết là điều rất nan giải đối với đông đảo các cộng đồng dân cư nghèo.

4,2 tỉ người không có nhà vệ sinh sạch, an toàn

Tại các vùng nông thôn, không có điều kiện sử dụng nhà vệ sinh cũng đồng nghĩa với việc rất nhiều người phải mất thời gian tìm kiếm nơi giải quyết nhu cầu trong thiên nhiên. Bên cạnh đó, chất thải do bài tiết không được xử lý là nguồn gốc gây đủ loại dịch bệnh, như dịch tả, dịch thương hàn… các loại bệnh tật liên quan đến nước bẩn nói chung. Dịch tả hàng năm cướp đi mạng sống của 2,2 triệu trẻ em trên thế giới, đa số là các em nhỏ dưới 5 tuổi, và chủ yếu tại các nước nghèo. Chưa kể tình trạng, không có nhà vệ sinh buộc phụ nữ phải ra ngoài khi có nhu cầu, là nguyên nhân chủ yếu của nạn cưỡng hiếp phụ nữ, như tại Ấn Độ.

Theo một số nghiên cứu quốc tế, tình trạng không có nhà vệ sinh có đặc biệt nghiêm trọng tại vùng châu Phi phía nam sa mạc Sahara, tại Pakistan hay Ấn Độ. Riêng tại Ấn Độ, khoảng 600 triệu cư dân không có điều kiện sử dụng nhà vệ sinh. Đa số sống tại các vùng nông thôn. Bên cạnh việc nhà vệ sinh là điều xa xỉ với khoảng 2,5 tỉ dân cư, có tổng cộng « 4,2 tỉ người không có điều kiện sử dụng nhà vệ sinh sạch và an toàn », theo số liệu của Liên Hiệp Quốc năm nay 2020.

Ngay tại một quốc gia phát triển như Pháp, theo liên minh Coaliation eau tập hợp các tổ chức dân sự hành động vì nước sạch và vệ sinh cho tất cả mọi người, vẫn còn đến hơn 6% dân số Pháp, tức gần một triệu người phải sống trong những nơi ở không có bồn cầu và nước. Gần đây, vấn đề nhà vệ sinh nơi công cộng tại Việt Nam cũng được chú ý hơn. Năm 2018, ông Lê Văn Hiệp, chủ tịch Hiệp hội Nhà vệ sinh Việt Nam, cho biết các nhà vệ sinh công cộng trên cả nước « gần như chưa đạt tiêu chuẩn ».

Một trong 17 mục tiêu phát triển bền vững của Liên Hiệp Quốc

Từ 20 năm nay, vấn đề nhà vệ sinh đã được nhiều tổ chức phi chính phủ vận động để được công luận coi như là một yếu tố hệ trọng đối với sự tiến bộ, với sức khỏe và phẩm giá con người. Sáng kiến tổ chức Ngày Nhà vệ sinh Quốc tế, do một hiệp hội Singapore đề xuất năm 2001, đã được Liên Hiệp Quốc công nhận vào năm 2013. Nước sạch và hệ thống xử lý chất thải bảo đảm vệ sinh nằm trong mục tiêu thứ 6 trong số 17 mục tiêu Phát triển bền vững của Liên Hiệp Quốc, được Đại hội đồng Liên Hiệp Quốc thông qua vào năm 2015.

Ấn Độ là quốc gia có nỗ lực nổi bật để cải thiện tình trạng này. Năm 2014, chính quyền Ấn Độ khởi sự chương trình Swachh Bharat (tức « Ấn Độ sạch sẽ » bằng tiếng Hindi), với tổng trị giá 25 tỉ đô la, nhằm phát triển nhà vệ sinh đặc biệt tại các vùng nông thôn, đẩy lùi tình trạng giải quyết nhu cầu vệ sinh trong thiên nhiên, vốn là một truyền thống lâu đời. Đối với chính phủ Việt Nam, vấn đề nhà vệ sinh trong trường học được coi là một trọng tâm. Theo Quỹ Nhi đồng Liên Hợp Quốc (UNICEF) và bộ Y Tế Việt Nam, năm 2008, có gần 90 % trường học ở nông thôn Việt Nam không có nhà vệ sinh đạt tiêu chuẩn. Theo số liệu chính thức của bộ Giáo Dục Việt Nam công bố hồi tháng 10 vừa qua, tỉ lệ này đã thu hẹp, nhưng vẫn còn hơn 30% số nhà vệ sinh tại các trường học chưa đạt yêu cầu.

Vượt qua rào cản tâm lý

Nhân Ngày Nhà vệ sinh Quốc tế năm nay, kênh truyền hình Pháp – Đức Arte công chiếu bộ phim « Toilettes sans tabou » (tạm dịch là : Chuyện nhà vệ sinh, nói thẳng không e dè). Phim đưa công chúng đến trước hết với Nhật Bản và Hàn Quốc, nơi nhà vệ sinh đã trở thành một tiện nghi ngày càng được chăm chút, đầu tư. Ngay từ nhỏ, trẻ em đã được làm quen với các biện pháp vệ sinh, khá thường xuyên là qua các hình thức vui chơi, giải trí. Poopoo Land là một trong các công viên giải trí nổi tiếng của Hàn Quốc, với nhiều trò chơi cho phép du khách khám phá « hệ thống tiêu hóa của con người ». Các chất thải qua con đường bài tiết, những gì bình thường được coi là đồ uế tạp, trở nên gần gũi, dễ thương qua trò chơi, qua các hình ảnh, thậm chí các món ăn. Vượt qua những kiêng kị là con đường giúp thay đổi triệt để nhận thức, hành vi.

Nếu như tại các quốc gia phát triển, vượt qua các kiêng kị nhìn chung là điều không mấy khó khăn, một chút hài hước có thể đã đủ, thì tại những nước như Ấn Độ. Những cản trở phải vượt qua về mặt tâm lý, cũng như về phương tiện vật chất là rất lớn. Đương kim thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi, trong cuộc tranh cử năm 2014, đã coi kế hoạch phủ kín nhà vệ sinh khắp cả nước là một trong các mục tiêu vận động chính. Chương trình có tham vọng xây dựng hơn 100 triệu nhà vệ sinh cho 500 triệu dân. Trong phát biểu vận động cho kế hoạch này, ông Modi đã để lại một câu nói được nhắc lại khắp nơi : « Nhà vệ sinh còn quan trọng hơn cả đền đài ! ».

« Quan trọng hơn cả chùa chiền »

Năm 2017, hãng phim Bolywood của Ấn Độ tung ra một bộ phim gây chấn động, dựa trên câu chuyện có thực về một cô gái kiên quyết không về nhà chồng, nếu không có nhà vệ sinh. Cô gái Ấn Độ Anita Narre, nguyên mẫu của nhân vật chính trong bộ phim « Toilet : A Love Story » tâm sự : « Nếu như chồng tôi không xây cho tôi nhà vệ sinh này, thì tôi sẽ buộc phải trở lại nhà bố mẹ tôi. Và như vậy tôi sẽ không thể lập gia đình, có con. Cả cuộc đời tôi sẽ bị hoài phí ! ». Rất nhiều gia đình đã noi gương cô gái làm nhà vệ sinh. Trước khi thủ tướng Modi khởi sự chương trình nhà vệ sinh toàn quốc, cô gái trẻ Anita Narre được coi là một người thúc đẩy « cuộc cách mạng nhà vệ sinh » (kể từ năm 2012).

Nói đến những thay đổi lớn trong lĩnh vực nhà vệ sinh ở Ấn Độ, không thể không nói đến bác sĩ Bindeshwar Pathak, lãnh đạo tổ chức dân sự Sulabh International cổ vũ cho nhân quyền và môi trường, từ nửa thế kỷ nay đã nỗ lực tìm kiếm những con đường khác nhau để phát triển nhiều loại nhà vệ sinh cho các tầng lớp dân cư với mức sống khác nhau. Bác sĩ Bindeshwar Pathak đặc biệt gắn liền việc phát triển nhà vệ sinh với việc cải thiện điều kiện của những người thuộc đẳng cấp tiện dân ở Ấn Độ, từ muôn đời nay phải gánh vác công việc bẩn thỉu, dọn dẹp chất bài tiết cho dân cư các đẳng cấp trên. Phát biểu trong bộ phim của Arte « Toilettes sans tabou », ông nói : « Hệ thống này, phương thức này đã có từ 5 nghìn năm nay, cho đến khi người Anh đến Ấn Độ. Họ đã xây dựng hệ thống ống dẫn chất thải ngầm tại Calculta năm 1870. Tuy nhiên, công nghệ rất đắt đỏ này đã không cho phép chấm dứt cách thức truyền thống, dọn dẹp nhà vệ sinh bằng tay, do những người thuộc đẳng cấp tiện dân thực hiện. Tôi đã phải tìm kiếm giải pháp cho vấn đề kỹ thuật, cũng như giải pháp cho vấn đề xã hội ».

Tổ chức của bác sĩ Bindeshwar Pathak đang có kế hoạch tiếp tục phát triển hàng chục triệu nhà vệ sinh công cộng trên khắp Ấn Độ.

Nhà vệ sinh xử lý tại chỗ: Điều kiện cho phát triển bền vững

Nhà vệ sinh đủ tiêu chuẩn không chỉ là điều kiện bảo đảm sức khỏe cho hàng tỉ con người mà việc xử lý tốt các chất phế thải có thể mang lại các nguồn lực lớn cho phát triển bền vững. Tại châu Âu, việc sử dụng nhà vệ sinh rất tốn nước, đến 9 lít một lần. Gần đây mới bắt đầu có nút ấn tiết kiệm nước. Nhiều nỗ lực cách tân công nghệ để giảm lượng nước sử dụng. Trong bộ phim của Arte, bà Cecile Dekeuwer, chủ tịch Weco, một công ty Pháp chuyên phát triển « nhà vệ sinh sinh thái » nhấn mạnh với công chúng tầm quan trọng của việc tiết kiệm nước, và việc xử lý phế thải bài tiết tại chỗ :

« Nước tại Pháp hiện tại không đắt. Chúng ta có xu hướng coi đây là một tài nguồn không cạn kiệt. Chúng ta đã ưu tiên giải pháp tất cả thải ra theo hệ thống cống ngầm trong những năm 1980. Mọi người đặt câu hỏi : vì sao lại phải thay thế hệ thống này, bởi chúng ta đã được thừa hưởng một cơ sở hạ tầng có sẵn. Tuy nhiên, một mặt, nước không phải là tài nguyên vô tận. Chúng ta biết là lưu lượng các dòng sông, nguồn cung cấp nước sạch đã giảm từ 10 đến 40%. Mặt khác, để duy trì một hệ thống cống ngầm như vậy là hết sức tốn kém. Và hệ thống này cũng gây tác hại đến môi trường, với khoảng 20% lượng rò rỉ. Hệ thống của chúng tôi trong tương lai sẽ được sử dụng tại Pháp, nhưng trước mắt tại nhiều quốc gia đang trỗi dậy, nơi không có hệ thống cống ngầm ».

Chủ tịch công ty Weo giới thiệu với công chúng đôi nét về công nghệ nhà vệ sinh sinh thái : « Đây là một bồn cầu của Weco, một toa lét bình thường, giật nước. Khác biệt là công nghệ ở đằng sau. Nước tiểu và phân đưa vào bể phốt nổi này, được xử lý bằng con đường sinh học, cho phép những phần rắn của chất thải phân hủy, tan ra, thu nhỏ về thể tích. Phần chất lỏng được đưa vào máy điện phân. Quý vị thấy các bọt khí này không ? Đây chính là quá trình điện phân cho phép tiêu diệt dần các loài vi khuẩn. Làm cho nước trở nên trong. Nước sau đó sẽ được lọc và đưa trở lại hệ thống, để có thể dùng để rửa nhà vệ sinh lần nữa, cứ như thế mãi theo chu trình khép kín như vậy ».

Theo một thống kê, nhân loại hàng năm tạo ra 720 triệu tấn phân, 570 triệu tấn nước tiểu. Tiết kiệm nước bằng việc tái chế nước thải đã qua sử dụng, biến nước tiểu và phân thành các nguồn dinh dưỡng cho cây trồng là đầu tư đáng kể cho phát triển. Một đô la đầu tư cho nhà vệ sinh cũng bảo đảm tránh được thiệt hại 5 đô la, do việc thiếu nước sạch, hay chi phí phải bỏ ra cho việc giải quyết các hậu quả y tế - môi trường, ước tính đến 260 tỉ đô la hàng năm, theo ông Bruce Gordon, người điều phối chương trình Nước, Vệ sinh và Sức khỏe của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO).

Cuộc cách mạng nhà vệ sinh thứ hai

Trong các nỗ lực cách tân nhà vệ sinh trên quy mô toàn cầu, không thể không nói đến dự án « sáng tạo lại nhà vệ sinh » của Quỹ vợ chồng tỉ phú Bill Gates, khởi sự từ năm 2011. Mục tiêu dự án của vợ chồng Bill và Melinda Gates là huy động các công nghệ tiên tiến nhằm chế tạo nhà vệ sinh có thể hoạt động độc lập hoàn toàn, không phụ thuộc vào các hệ thống nước, điện hay cống ngầm, để có thể lắp đặt ở mọi nơi. Các chất phế thải được xử lý tại chỗ.

Từ hệ thống bồn cầu giật nước và cống ngầm, phổ biến nhiều nơi trên thế giới, với làn sóng công nghiệp hóa lần thứ nhất, giờ đây nhân loại đang bước vào một cuộc cách mạng mới, khi các cách tân nhà vệ sinh hướng đến tiết kiệm năng lượng, giảm mạnh đầu tư hạ tầng, tái sử dụng triệt để các chất phế thải. Một cuộc cách mạng hướng đến nhà vệ sinh cho tất cả mọi người, không những hạn chế triệt để các tác hại môi trường, mà còn tạo thêm nguồn lực cho phát triển bền vững, chống biến đổi khí hậu.


1 user thanked viethoaiphuong for this useful post.
Tonka on 11/18/2020(UTC)
viethoaiphuong
#544 Posted : Thursday, November 19, 2020 8:06:21 AM(UTC)
viethoaiphuong

Rank: Advanced Member

Groups: Registered
Joined: 6/24/2012(UTC)
Posts: 9,850
Points: 12,708

Thanks: 794 times
Was thanked: 437 time(s) in 436 post(s)

Khí hậu - COP26 hoãn: Giới trẻ thế giới tổ chức hội nghị riêng, để duy trì áp lực

Trọng Thành - RFI - 19/11/2020
Cuối tháng 11, đầu tháng 12/2020, theo dự kiến sẽ diễn ra thượng đỉnh COP26 về khí hậu tại Anh quốc. Đại dịch Covid-19 buộc giới lãnh đạo quốc tế phải hoãn. Giới trẻ tranh đấu vì khí hậu quyết định tổ chức một hội nghị thay thế mang tên « Mock COP26 », với sự tham gia của các đại diện của khoảng 150 quốc gia. Mục « Theo dòng thời sự » hôm nay của RFI giới thiệu về chủ đề này.

1 - Hội nghị khí hậu này của giới trẻ thế giới được tổ chức như thế nào ?

Về chủ đề này, báo Le Monde hôm nay, 19/11/2020, có bài tổng thuật « Khí hậu : 350 thanh niên tổ chức một hội nghị COP26 thay thế, để cho thấy điều gì sẽ đến, ''nếu như họ là những người nắm quyền quyết định'' ». Trả lời Le Monde, anh Josh Tregale, 18 tuổi, người Anh, cho biết việc hoãn lại thượng đỉnh COP26 một năm là điều khiến bản thân anh rất thất vọng, vì hai lý do. Một mặt, việc đình hoãn thượng đỉnh này cho thấy cộng đồng quốc tế đã bỏ lỡ một cơ hội để gia tăng hành động vì khí hậu, mặt khác, quyết định nói trên cũng cho thấy giới lãnh đạo thế giới đã không lắng nghe giới trẻ, bất chấp các phong trào đủ loại, trong đó có việc bãi khóa để phản đối.

Đọc thêm : Khí hậu - Hơn 500 thanh thiếu niên chiếm lĩnh hội trường Liên Hiệp Quốc
Theo sinh viên Josh Tregale, lẽ ra các nước đã có thể tổ chức một hội nghị toàn cầu qua mạng, nhưng họ đã không làm, và không có gì đã được đề xuất để thay thế. Josh Tregale là một trong 18 thành viên của ban tổ chức « Mock COP26 / hội nghị COP26 thay thế » của giới trẻ toàn cầu. Josh Tregale quyết định hoãn đăng ký học một năm tại trường Imperial College ở Luân Đôn, để đầu tư cho việc tổ chức hội nghị « Mock COP 26 ».

Đa số trong 18 thành viên ban tổ chức « Mok COP26 » xuất thân từ phong trào Fridays for Future / Thứ Sáu vì Tương Lai, do nữ sinh Thuỵ Điển Greta Thunberg khởi xướng cuối năm 2018.

Hơn 350 đại diện nói trên được tuyển chọn trong số hơn 800 thanh niên ứng cử viên, đa số đến từ các quốc gia đang phát triển, đông nhất là từ Ấn Độ, Kenya, Nigeria, Pakistan và Philippines. Hội nghị « Mock COP26 » của giới trẻ quyết định giành nhiều tiếng nói hơn cho các quốc gia đang phát triển (hay các nước phía Nam). Mỗi quốc gia « phía Nam » được quyền cử 5 đại diện, so với 3 đại diện cho mỗi quốc gia phát triển. Điều này cho phép tiếng nói của « các cộng đồng bên lề », đặc biệt là các nhóm cư dân bản địa, các quốc gia dễ bị tác động nhất do biển đối khí hậu, có trọng lượng lớn hơn trong các biểu quyết.

13 trong số 18 thành viên ban tổ chức COP26 của giới trẻ là nữ. Điều tương phản hoàn toàn với ban tổ chức của thượng đỉnh COP26, do Anh chủ trì, khi không có phụ nữ nào trong các vị trí quan trọng. Hội nghị « Mock COP 26 » về khí hậu của giới trẻ được hiệp hội thiện nguyện Anh vì phát triển triển bền vững Students Organising for Sustainability hỗ trợ.

2 - Hội nghị sẽ làm gì?

Tổng cộng có hơn 350 thanh niên, đại diện cho 150 quốc gia, tuổi từ 14 đến 25, sẽ tham gia hội nghị trực tiếp qua mạng, theo mô hình của các hội nghị lớn của Liên Hiệp Quốc, từ ngày 19/11 đến 01/12, tức đúng vào thời điểm dự kiến diễn ra thượng đỉnh COP 26 ở Glasgow, Anh quốc, đã được quyết định dời lại sau đó.

Sau buổi khai mạc hội nghị, với sự tham dự của ông Alok Sharma, bộ trưởng Anh phụ trách Doanh Nghiệp, Năng Lượng và Chiến Lược Công Nghiệp, chủ tịch của thượng đỉnh COP26 (chính thức), 350 đại biểu trẻ toàn cầu sẽ thảo luận trong hai tuần về các vấn đề công lý khí hậu, giáo dục khí hậu, y tế, « việc làm xanh » và mục tiêu của các quốc gia cắt giảm khí thải. Giới trẻ cũng nghe thuyết trình của các nhà khí hậu học, kinh tế gia và chuyên gia y tế. Mỗi phái đoàn sẽ trình bày về các lo ngại của giới trẻ nước mình, và quan điểm của họ về hành động khí hậu của thượng đỉnh khí hậu COP26, dự kiến diễn ra trong một năm nữa, và kể cả sau mốc thời gian này.

350 đại diện giới trẻ toàn cầu sẽ bỏ phiếu thông qua một tuyên bố chung, phác họa những vấn đề lớn mà các lãnh đạo thế giới sẽ phải quyết định trong thượng đỉnh COP26 năm tới, và những gì mà giới trẻ sẽ phải làm, nếu lãnh đạo các nước không thống nhất được về một mục tiêu đủ tầm cỡ. Văn phòng luật sư chuyên về môi trường ClientEarth sẽ đảm nhiệm việc chuyển văn bản tuyên bố chung này thành một thỏa ước mang tính pháp lý, mà chính phủ các nước có thể tham gia ký kết.

3 - Hội nghị Khí hậu của giới trẻ có ý nghĩa gì trong bối cảnh hiện nay ?

Hội nghị « Mock COP26 » về khí hậu của giới trẻ toàn cầu đến đúng vào lúc phong trào Thứ Sáu vì Tương lai đang ở trong giai đoạn chững lại, do đại dịch Covid. Các cuộc tuần hành hàng tuần để đánh động công luận, gây áp lực lên giới nắm quyền đã không thể tổ chức như trước. Dịp hội nghị này là dịp để giới trẻ tìm kiếm phương hướng mới cho các hành động vì khí hậu trong tương lai. Theo thành viên ban tổ chức Mock COP26, sinh viên Anh Josh Tregale, thì dịp hội nghị này cũng là cơ hội để thế giới thấy giới trẻ « có thể làm được nhiều hơn là chỉ bãi khóa và biểu tình ».

Chị Pauline Owiti, 24 tuổi, một thành viên ban tổ chức Mock COP26, một nhà tranh đấu môi trường người Kenya, bày tỏ hy vọng là trong tương lai giới trẻ cần phải được tham gia vào các quá trình ra quyết định tại các hội nghị khí hậu toàn cầu. Cụ thể là các đại diện của giới trẻ ở hội nghị Mock COP26 « sẽ đòi hỏi » để thành viên của giới trẻ có mặt trong các phái đoàn quốc gia tham gia thượng đỉnh COP26, tháng 11/2021.

Nhiều người đặt kỳ vọng vào « hội nghị COP26 thay thế » này là cơ hội để thúc đẩy các quốc gia « nâng mức phấn đấu cắt giảm khí thải » và « xác định các nội dung thảo luận tại thượng đỉnh COP26 năm tới », như anh Tom Webster Arbizu, 15 tuổi, đại diện cho nước Úc.

4 - Bên cạnh hoạt động nói trên của giới trẻ, quốc tế có các hoạt động gì liên quan đến khí hậu trong thời gian này ?

Cho dù thượng đỉnh COP26 bị đình hoãn, cộng đồng quốc tế dường như tiếp tục có nhiều nỗ lực theo hướng đi đã được Hiệp định Khí hậu Paris đã đề ra. Nhật Bản và Hàn Quốc mới đây tuyên bố mục tiêu trung hòa về khí thải trước 2050. Trung Quốc tại Đại hội đồng Liên Hiệp Quốc cuối tháng 9/2020, đặt mốc phấn đấu 2060. Quyết định của Trung Quốc được hoan nghênh, nhưng cũng bị phê phán là chưa đủ tầm cỡ (Trung Quốc là quốc gia chiếm hơn một phần tư lượng phát thải toàn cầu).

Trên thực tế, hội nghị thay thế COP26 của giới trẻ không phải là sự kiện duy nhất về khí hậu ở quy mô toàn cầu trong thời điểm hiện nay. Theo trang mạng chuyên về môi trường Novetic, để duy trì đà nỗ lực chung, trong bối cảnh COP26 bị hoãn, Công ước khung của Liên Hiệp Quốc về Biến đổi Khí hậu (UNFCCC / CCNUCC) có nhiều hội nghị trực tuyến. Cho đến ngày 19/11, đã diễn ra nhiều đối thoại về chủ đề « Race to Zero » (Cuộc chạy đua hướng đến trung hòa khí thải), trong đó có nhiều ngày dành riêng cho các chủ đề cụ thể như năng lượng, nông nghiệp hay tài chính. Bắt đầu từ ngày 23/11, các đối thoại về khí hậu sẽ đặc biệt tập trung vào các quy định của Thỏa thuận Khí hậu Paris liên quan đến « các thị trường cac-bon », vấn đề hiện đang dậm chân tại chỗ.

Đỉnh điểm của dịp này là ngày 12/12 tới. Nhân dịp 5 năm Thoả thuận Paris, Liên Hiệp Quốc phối hợp với Anh, Pháp, Chilê và Ý tổ chức một thượng đỉnh trực tuyến. Đây sẽ là dịp để giới thiệu các mục tiêu phấn đấu tầm cỡ nhất, nhằm hạn chế khí thải. Dịp này, Liên Hiệp Châu Âu có thể chính thức công bố mục tiêu giảm 55% khí thải trước năm 2030, so với mức phấn đấu 40% trước đó. Vương quốc Anh, quốc gia chủ nhà của thượng đỉnh COP26 cũng có kế hoạch công bố mức đóng góp cắt giảm khí thải mới. Chính phủ Anh đang có kế hoạch dự kiến cấm bán xe chạy xăng dầu (bao gồm cả xe chạy hỗn hợp điện - xăng) trong 10 năm tới, tức trước 2030 (sớm 5 năm so với mục tiêu trước đó).

Đặc biệt đáng chú ý là hoạt động của phong trào « đòi công lý khí hậu » do Liên minh COP26 Coaliation khởi xướng. Liên minh vừa tổ chức cuộc họp qua mạng cuối tuần qua, công bố « Thỏa thuận Glasgow », với mục tiêu thúc đẩy nhiều hoạt động đòi công lý khí hậu trên toàn cầu, bao gồm cả « bất tuân dân sự », để hướng đến mục tiêu tránh không để nhiệt độ Trái đất tăng quá 1,5°C so với thời tiền công nghiệp (mục tiêu nằm trong Thỏa thuận Khí hậu Paris). Thỏa thuận Glasgow hiện được khoảng 80 tổ chức dân sự, ở nhiều khu vực trên thế giới ký tên tham gia. Trong số các tổ chức đó có hiệp hội Giới trẻ vì Khí hậu Pháp Youth for Climate France. Mục tiêu trước hết mà Liên minh đề ra là, từ đây đến đầu năm tới, lập danh sách các dự án gây ô nhiễm chủ yếu trên quy mô toàn cầu.

1 user thanked viethoaiphuong for this useful post.
Tonka on 11/19/2020(UTC)
viethoaiphuong
#545 Posted : Sunday, November 29, 2020 1:40:15 PM(UTC)
viethoaiphuong

Rank: Advanced Member

Groups: Registered
Joined: 6/24/2012(UTC)
Posts: 9,850
Points: 12,708

Thanks: 794 times
Was thanked: 437 time(s) in 436 post(s)

Diego Maradona, hai mặt cuộc đời huyền thoại bóng đá

Anh Vũ - RFI - 29/11/2020
Ngày 25/11/2020, Diego Armando Maradona danh thủ bóng đá Achentina đã vĩnh biệt thế giới này ở tuổi 60 sau cơn đột quỵ tại Buenos Aires. Cuộc đời của huyền thoại bóng đá kết thúc khá ngắn ngủi, là hiện thân cho hai thái cực tốt đẹp và tồi tệ nhất của bóng đá hiện đại nhưng những gì ông để lại trên sân cỏ sẽ còn tồn mãi với thời gian.

Ngay sau khi tin Diego Maradona qua đời, một làn sóng xúc động đã lan tỏa khắp các châu lục , không chỉ trong làng bóng đá mà cả trong thế giới của người hâm mộ, đủ các thế hệ từ những người cùng thời với ông cho đến lớp người trẻ mà khi ra đời thì sự nghiệp cầu thủ của Maradona đã qua thời đỉnh cao và cuộc đời ông bắt đầu sa lầy vào những bê bối sa đọa.

Tình cảm của người hâm mộ bóng đá cứ như mặc định đã yêu bóng đá thì hiển nhiên yêu mến Maradona, say đắm với những vũ điệu trên sân cỏ của ông, kinh ngạc với những đường đi bóng đầy trí tưởng tượng và siêu phàm. Những ngày qua, trên truyền thông khắp thế giới đã truyền đi không biết bao nhiêu những phát ngôn, những bài viết, những hình ảnh đầy cảm xúc gợi lại những ký ức để tiếc thương một thiên tài, huyền thoại một cầu thủ vĩ đại nhất của bóng đá thế giới. Trên khắp các sân đấu thể thao châu Âu từ vài ngày qua, dù là bóng đá hay rugby, bóng rổ… đều bắt đầu bằng 1 phút mặc niệm tưởng nhớ danh thủ vĩ đại của làng túc cầu thế giới.

Trong thế giới bóng đá, đã có một ông vua bóng đá Pele, đã có không thiếu các siêu sao sân cỏ với bảng thành tích đầy ắp chiến công. Nhưng có lẽ chỉ có Maradona là cầu thủ duy nhất đã làm cho bóng đá trở nên quyến rũ, đầy nghệ thuật, phóng khoáng và trở thành môn chơi mang lại sự đoàn kết cho con người.

Trước hết, với người Achentina, Maradona là biểu tượng cho sự thành công trong một đất nước cố thoát khỏi vũng lầy của lịch sử, thoát khỏi chế độ độc tài quân sự tàn bạo đến với một nền dân chủ mưu cầu sự phồn thịnh cho cả một dân tộc. Sinh ra ở khu ngoại ô nghèo của thủ đô Buenos Aires, trong một gia đình, bố mẹ quần quật lao động từ sáng đến tối nhặt nhạnh từng đồng để nuôi sống gia đình đông con, cậu bé Maradona tìm đến với trái bóng tròn như một trò chơi trẻ con lành mạnh. Rất sớm cậu bé đã bộc lộ tài năng thiên bẩm với trái bóng. Nhờ trái bóng tròn mà Diego Maradona đã đưa gia đình thoát khỏi cảnh nghèo và tiếp đó vẫn với bóng đá, ông đã mang lại những giây phút hạnh phúc nhất, niềm tự hào cho cả dân tộc Achentina. Hãy nghe một người dân Achentina, trong số hàng nghìn người vào viếng Maradona tại dinh tổng thống ở Buenos Aires hôm thứ Năm vừa qua :

Ông đã mang lại rất nhiều niềm vui cho mọi người. Ông xứng đáng được mọi người vĩnh biệt ông như thế này. Khi còn trẻ tôi thực sự ngưỡng mộ ông. Khi lớn lên tôi không còn theo dõi ông với sự cuồng nhiệt như trước. Nhưng khi biết tin ông mất, tôi đã khóc như đứa trẻ 5 tuổi. Bằng chứng ông được yêu mến đó là những tình cảm, nỗi xúc động trên khắp giới. Tất cả đều vô cùng buồn. Thật là hiếm có con người nào có được tình cảm yêu mến như vậy. Ông là một huyền thoại, một thần tượng của cả thế giới.

Nhắc đến những thăng trầm hay nghịch lý cuộc đời huyền thoại của Maradona, người ta không thể quên nhắc lại ký ức World Cup 1986 ở Mehico và những năm tháng ở Napoli. Mehico 1986 đã đưa Maradona cùng đội tuyển Achentina bước lên đỉnh cao thế giới. Dấu ấn không không thể quên để lại trong giải đấu này là trận loại đội tuyển Anh tứ kết đó là hai bàn thắng phản ánh tương phản sáng tối trong con người của Maradona. Nếu như bàn thắng đầu tiên, ghi bằng « bàn tay của chúa » như ông thừa nhận sau đó, là bàn thắng của mưu mô, thủ đoạn, là đỉnh cao của sự gian lận thì ở bàn thắng thứ hai, sau đó có 4 phút, Maradona độc diễn đi bóng một mạch 60 mét đưa bóng vào cầu môn của Peter Shilton lại là bàn thắng kinh điển trong bóng đá, mang phẩm chất của một thiên tài.

Ở cấp độ câu lạc bộ, không thể nhắc đến Napoli, nơi đã đưa Maradona lên tầm siêu sao quốc tế và đáp lại anh đã cống hiến hết mình để đưa câu lạc bộ Napoli lên một tầm cao mới. Từ một đội bóng mà bảng thành tích trong bóng đá Ý hầu như trắng trơn, sống nhờ chủ yếu vào tiền tài trợ của các gia đình mafia ở thành phố Napoli trở thành cỗ máy chiến thắng trong suốt 7 năm cùng Maradona : Hai danh hiệu vô địch quốc gia Ý, 1 Cúp châu Âu, một Cúp và một siêu Cúp nước Ý. Có sự cống hiến của Maradona, Napoli bỗng chốc thành ông lớn trong làng bóng Ý, ngang hàng với những cái tên AC Milan, Juventus hay Inter Milan…. Từ sau khi Maradona rời khỏi Napoli, chiếc áo số 10 đã được rút vĩnh viễn khỏi đội bóng để trân trọng tài năng và sự cống hiến của anh ở câu lạc bộ Người dân Napoli vì thế không bao giờ quên Maradona.

Một người hâm mộ bóng đá của Napoli nói khi đón nhận tin thần tượng của họ ra đi:

Tin này đã làm chúng tôi rụng rời, đã phá đi một cái gì đó trong lòng và trong tâm hồn chúng tôi. Bởi vì những cảm xúc mà Diego Maradona đem lại cho chúng ta là không thể tả được. Đó là một người thân trong gia đình, đơn giản là như thế, ta không thể lý giải được. Nếu bạn không phải là dân Napoli bạn sẽ không thể hiểu được điều đó.

Bây giờ trẻ nhỏ có những siêu anh hùng của chúng trên phim hoạt hình, truyện tranh. Người hùng của thế hệ chúng tôi là bằng xương bằng thịt, đó là : Diego Armando Maradona. Napoli đã ra khỏi cơn địa chấn trong cuộc chiến với các gia đình mafia. Thành phố này đã gặp nhiều khó khăn và Maradona là người đoàn kết nhân dân. Tôi nghĩ ngoài việc đặt tên ông cho sân vận động còn cần phải rút hết các áo số 10 của tất cả các đội bóng trên thế giới. Bởi vì không có một Diego Armandon Maradona nào khác sẽ trở lại thế giới.

Napoli là đỉnh cao của sự nghiệp quốc tế . Đó cũng là nơi đánh dấu điểm rơi tự do của đời tư Maradona vào nghiện ngập, ma túy, rượu và các mối quan hệ bê bối. Nhưng cái tên Diego Armando Maradona đã đi vào huyền thoại bóng đá thế giới. Trở về quê hương Achentina tránh xa những cạm bẫy cuộc đời với khát vọng được cống hiến cho bóng đá, nhưng Maradona luôn phải chiến đấu với bệnh tật, hậu quả của những tháng ngày phung phí cuộc sống. Diego Maradona, cậu bé vàng của đất nước Achentina tối thứ Năm vừa qua đã trở về bên mẹ ông trong nghĩa trang Bella Vista ở ngoại ô Buenos Aires. Ông có thể thanh thản ra đi vì hàng triệu người trên thế giới không bao giờ quên ông.

Không chỉ ở Achentina hay ở Napoli, châu Âu, nơi gắn liền với sự nghiệp cuộc đời của danh thủ độc nhất bóng đá hiện đại, tại Việt Nam Maradona cũng để lại trong lòng người hâm mộ bóng đá nhiều thế hệ những hình ảnh nguyên vẹn về một tài năng bóng đá kiệt xuất của những thập niên 1980, 1990


viethoaiphuong
#546 Posted : Monday, November 30, 2020 2:37:09 PM(UTC)
viethoaiphuong

Rank: Advanced Member

Groups: Registered
Joined: 6/24/2012(UTC)
Posts: 9,850
Points: 12,708

Thanks: 794 times
Was thanked: 437 time(s) in 436 post(s)

Mỹ: Joe Biden chỉ định ban truyền thông gồm toàn nữ

Tú Anh - RFI - 30/11/2020
Ngày 29/11/2020, tổng thống tân cử Mỹ Joe Biden thông báo ban phụ trách truyền thông gồm toàn phụ nữ, một sự kiện lịch sử. Ban truyền thông có tất cả 7 phụ nữ,

Theo AFP, trong số những nhân vật được bổ nhiệm, nổi bật nhất là Jen Psaki, 41 tuổi, sẽ là tùy viên báo chí của Nhà Trắng. Kate Bedingfield, phó giám đốc ban vận động tranh cử của Joe Biden, được bổ nhiệm làm giám đốc truyền thông Nhà Trắng.

Tổng thống tân cử cho biết là rất hãnh diện trình làng « một đội ngũ truyền thông cao cấp của Nhà Trắng, lần đầu tiên gồm toàn phụ nữ ». Joe Biden cho biết « tất cả những phụ nữ này đều là những người chuyên nghiệp và kinh nghiệm » về thông tin, báo chí.

Các trợ lý báo chí của phó tổng thống tân cử Kamala Harris, của đệ nhất phu nhân tương lai cũng là những phụ nữ có tiếng trong ngành.

Về bản thân tổng thống tân cử, có lẽ do bất cẩn ông bị ngã trật chân trong lúc đùa với chú chó berger hôm chủ nhật. Theo bác sĩ riêng, Joe Biden sẽ phải « mang giầy chỉnh hình » trong nhiều tuần lễ.


1 user thanked viethoaiphuong for this useful post.
Tonka on 11/30/2020(UTC)
viethoaiphuong
#547 Posted : Tuesday, December 1, 2020 1:32:24 PM(UTC)
viethoaiphuong

Rank: Advanced Member

Groups: Registered
Joined: 6/24/2012(UTC)
Posts: 9,850
Points: 12,708

Thanks: 794 times
Was thanked: 437 time(s) in 436 post(s)

Covid-19: Vụ tai tiếng Remdesivir giữa Liên Âu và Gilead

Thùy Dương - RFI - 01/12/2020
Ngày 20/11/2020, Tổ Chức Y Tế Thế Giới (WHO) khuyến cáo không nên sử dụng thuốc Remdesivir của tập đoàn dược phẩm Mỹ Gilead để chữa trị cho bệnh nhân Covid-19, bất kể mức độ nghiêm trọng của bệnh.

Theo WHO, không có bằng chứng nào cho thấy Remdesivir làm tăng cơ may sống cho bệnh nhân, hay giúp bệnh nhân tránh khỏi nguy cơ phải dùng máy trợ thở, trong khi chi phí điều trị rất cao và việc sử dụng thuốc phức tạp (vì phải tiêm tĩnh mạch), thậm chí Remdesivir có thể gây tác dụng phụ đáng kể, đặc biệt là gây suy thận cấp. Nhưng đối với châu Âu, khuyến cáo của WHO « đến quá trễ » : Thông qua Ủy Ban Châu Âu, 35 nước đã ký hợp đồng đặt mua hơn 500.000 liều Remdesivir của Gilead với một số tiền khổng lồ.

Remdesivir là gì ?

Remdesivir của tập đoàn Gilead của Mỹ, được lưu hành với tên thương mại Veklury, thực chất là thuốc kháng virus, ban đầu được phát triển để điều trị bệnh do virus Ebola gây ra. Hồi đầu năm 2020, khi dịch Covid-19 mới bùng phát, Remdesivir được thế giới biết đến như một phương thuốc điều trị Covid-19 hiệu quả. Đây chính một trong những loại thuốc điều trị cho tổng thống Mỹ Donald Trump khi ông bị nhiễm virus corona.

Tại Liên Âu, cho đến đầu tháng 10, Remdesivir và Dexamethasone vẫn là hai loại thuốc duy nhất được Bruxelles cho phép sử dụng để điều trị cho bệnh nhân Covid-19 thể nặng. Cuối tháng 10, Gilead thông báo Remdesivir đã mang lại cho tập đoàn Mỹ 900 triệu đô la chỉ tính riêng trong quý 3/2020. Thuốc này được coi là « con gà đẻ trứng vàng » cho Gilead.

Chiến lược của Gilead để mang lại thành công cho Remdesivir

Làm thế nào các nước khắp nơi trên thế giới lại mua một loại thuốc trị Covid-19 chưa được chứng minh là có hiệu quả với cái giá rất cao ? Le Monde gọi đó là « câu chuyện Remdesivir », với chiến lược khoa học và chiến lược thương mại của Gilead.

Về khoa học, hồi tháng 2, Gilead đã cho thử nghiệm Remdesivir trên 237 bệnh nhân ở tâm dịch Vũ Hán, Trung Quốc. Dù niềm hy vọng đặt vào Remdesivir là rất lớn, nhưng kết quả thử nghiệm lại không cho thấy thuốc này làm giảm tỉ lệ tử vong ở bệnh nhân Covid-19.

Khôn khéo hơn ở lần thử nghiệm thứ hai, Gilead cho tiến hành trên 1.000 bệnh nhân ở Mỹ và thay đổi tiêu chí đánh giá, không thử nghiệm về hiệu quả của thuốc trong việc giảm tỉ lệ tử vong, mà lần này tập đoàn Mỹ hướng tới xác định xem Remdesivir có giúp bệnh nhân hồi phục sớm hơn hay không. Đến cuối tháng 4, kết quả được công bố : Remdesivir không làm giảm tỉ lệ tử vong, nhưng rút ngắn thời gian cần thiết để bệnh nhân hồi phục : từ 15 ngày còn khoảng 11 ngày.

Chính là dựa trên kết quả này mà vào ngày 01/05, Cơ quan quản lý thực phẩm và dược phẩm của Hoa Kỳ (FDA) đã cấp giấy phép khẩn cấp cho lưu hành Remdesivir trên thị trường với tên thương mại là Veklury. Chỉ 2 ngày sau, Gilead thông báo « trao » toàn bộ 1,5 triệu liều Remdesivir có sẵn trong kho để điều trị cho bệnh nhân ở Mỹ. Nối gót FDA, ngày 25/06, Cơ quan quản lý dược phẩm châu Âu (EMA) bật đèn xanh cho Remdesivir được lưu hành trên thị trường châu Âu kèm theo một số điều kiện.

Còn về chiến lược thương mại, cuối tháng 6, Gilead thông báo giá bán 390 đô la/liều. Một liệu trình điều trị cần 6 liều thuốc, với tổng trị giá 2.340 đô la. Trong khi đó, theo tính toán của một nhóm nhà nghiên cứu Mỹ, Úc và Pháp, tổng chi phí sản xuất của Gilead chỉ là 0,93 đô la/liều (5,58 đô la cho liệu trình 6 liều), thấp hơn 420 lần so với giá tập đoàn bán ra trên thị trường. Đó là chưa kể Gilead đã được nhận khoản tiền đầu tư khoảng 70 triệu đô la từ nhà nước để phát triển Remdesivir.

Biện minh cho giá « đắt như vàng » của Remdesivir, Gilead lập luận là cứ mỗi bệnh nhân được ra viện sớm hơn sẽ cho phép tiết kiệm khoảng 12.000 đô la (dựa theo mức chi phí y tế ở Mỹ). Cách tính toán tương tự cũng đã từng được Gilead áp dụng để định giá bán thuốc sofosubir (tên thương mại là Sovaldi) trị bệnh viêm gan C : 84.000 đô la/liệu trình điều trị. Khi đó, một báo cáo của Thượng Viện Mỹ đã chỉ trích chiến lược marketing của Gilead là chỉ nhằm « tối đa hóa lợi nhuận ».

«Vụ tai tiếng Remdesivir » của Liên Âu

Lần đầu tiên Ủy Ban Châu Âu ký hợp đồng mua Remdesivir của Gilead là với nguồn tiền từ quỹ hỗ trợ khẩn cấp của Bruxelles vào cuối tháng 07 : 30.000 liệu trình (180.000 liều thuốc), với tổng trị giá 63 triệu euro.

Gilead đã bán cho Liên Âu thuốc với giá cao tương tự như ở Mỹ. Theo ông Jean-Pierre Thierry, cố vấn y khoa của France Assos Santé, liên minh các hội đoàn bệnh nhân tại Pháp và thành viên của Ủy ban Minh bạch thuộc Cơ quan Y tế Cấp cao của Pháp (HAS), nếu là thương lượng trực tiếp giữa Gilead với Paris, thì không đời nào Pháp mua Remdesivir với « cao ngất ngưởng » như Ủy Ban Châu Âu chấp thuận. Thuốc được Ủy ban châu Âu phân phối cho các nước, trong đó có Pháp, theo 2 đợt (tháng 8 và 9).

Rất nhanh sau đó, trong khi Pháp rất ít sử dụng Remdesivir, thì nhiều nước như Hà Lan, Anh, Ba Lan, Ý, Tây Ban Nha đều báo động nguy cơ khan hiếm Remdesivir. Để giúp các nước có thể mua thêm thuốc của Gilead, Ủy Ban Châu Âu ngày 07/10/2020, đại diện cho 37 nước (trong đó có cả Albania, Kosovo, Serbia, Bosnia-Herzégovina …), đã ký thỏa thuận thứ 2 với tập đoàn Mỹ, để các nước có thể mua đến hơn 500.000 liều Remdesivir, nhưng lần này các nước tự quyết số lượng thuốc mua, tự chi tiền và ký đơn đặt hàng với Gilead. Riêng Pháp không tham gia thỏa thuận chung này, có lẽ dựa trên đánh giá của Ủy ban Minh bạch thuộc Cơ quan Y tế Cấp cao của Pháp.

Trên trực tế, vẫn theo Jean-Pierre Thierry, thành viên của Ủy ban Minh bạch thuộc Cơ quan Y tế Cấp cao của Pháp, hồi tháng 7, sau khi Pháp cấp giấy phép tạm thời cho phép sử dụng Remedisir, Gilead đã đề xuất Ủy ban này định giá thuốc, đổi lại tập đoàn Mỹ hứa sẽ hoàn một phần tiền cho Pháp. Vấn đề là theo đánh giá của Ủy ban Minh bạch thuộc Cơ quan Y tế Cấp cao của Pháp, Remdesivir không mấy hiệu quả với bệnh nhân Covid-19. Vì kết quả đó mà Gilead từ chối hoàn tiền thuốc cho Pháp.

Cũng cần nói thêm là chiến dịch thử nghiệm Discovery, trong khuôn khổ chương trình nghiên cứu Solidarity về hiệu quả thuốc Remdesivir, ban đầu là thử nghiệm của riêng Pháp, trước khi được triển khai rộng ở châu Âu. Chính vì thế, theo bà Marie-Paule Kieny, giám đốc nghiên cứu của Viện Sức Khỏe Và Nghiên Cứu Y Khoa Quốc Gia của Pháp (INSERM), thành viên ủy ban điều hành thử nghiệm Solidarity, Pháp đặc biệt lưu ý đến kết quả thử nghiệm Remdesivir hơn các nước khác và thận trọng hơn trong việc sử dụng loại thuốc này.

Trở lại với thỏa thuận của Liên Âu với Gilead, trong bài viết đăng ngày 27/11/2020, các nhà báo điều tra của Le Monde khẳng định Gilead đã bán thuốc kháng virus Remdesivir cho Ủy Ban Châu Âu trong khi biết rõ là các thử nghiệm cho thấy thuốc này không có hiệu quả trị Covid-19. Cụ thể, Gilead đã nhận được báo cáo, theo đó Tổ Chức Y Tế Thế Giới, sau khi nghiên cứu kết quả thử nghiệm lâm sàng với 2.750 bệnh nhân, đã kết luận Remdesivir không giúp bệnh nhân tránh tử vong hay sớm hồi phục sức khỏe.

Theo luật, Gilead có thời hạn nhất định để phản hồi kết quả nghiên cứu của WHO. Và chính trong khoảng thời gian « giấu nhẹm » thông báo của WHO, không thông tin cho Liên Âu về kết quả nghiên cứu nói trên, Gilead đã ký được hợp đồng với châu Âu. Đáng tiếc là Bruxelles cũng không nhận được báo cáo của WHO. Theo điều tra của Le Monde, trong khuôn khổ thỏa thuận giữa Liên Âu và Gilead, đã có 35 nước ở châu Âu đặt mua đến 640.000 liều Remdesivir với giá trên 220 triệu euro, và theo các điều khoản hợp đồng, họ không thể hủy đơn đặt hàng, không thể thương lượng lại về giá thuốc.

Dường như sự lo sợ thái quá của các nước, sự hấp tấp của Ủy Ban Châu Âu, sự thiếu minh bạch của Gilead, cũng như thiếu phối hợp thông tin nghiên cứu giữa Tổ Chức Y Tế Thế Giới với Liên Âu, đã góp phần tạo nên vụ tai tiếng Remdesivir, khiến 35 nước châu Âu « hao tiền tốn của » cho một loại thuốc không mấy tác dụng !



‘Đại dịch’ được chọn là từ của năm 2020

VOA/Reuters - 01/12/2020
Từ ‘Đại dịch’ (tiếng Anh là Pandemic) được chọn một cách hiển nhiên cho Giải thưởng Từ của Năm 2020 của Nhà xuất bản Tự điển Merriam-Webster, theo Reuters.

NXB Mỹ Merriam-Webster cho biết từ này được nhiều người tra cứu trực tuyến nhất trên trang web của mình trong năm qua khi mà đại dịch COVID-19 đã khiến ít nhất 1,4 triệu người trên toàn cầu thiệt mạng.

Nhà xuất bản từ điển cho biết: “Đôi khi một từ duy nhất xác định một thời đại, và thật phù hợp khi trong năm đặc biệt - và đặc biệt khó khăn này - một từ duy nhất xuất hiện ngay lập tức”.

Đại dịch được định nghĩa là “một đợt bùng phát dịch bệnh xảy ra trên một khu vực địa lý rộng (chẳng hạn như nhiều quốc gia hoặc lục địa) và thường có ảnh hưởng đến một tỷ lệ dân số đáng kể,” theo Merriam-Webster.com.

NXB Merriam-Webster cho biết từ tiếng Anh pandemic có xuất xứ từ tiếng Hy Lạp, với tiền tố “pan” có nghĩa là tất cả hoặc mọi [thứ/người] và “demo” nghĩa là [mọi] người.

Các tra cứu từ điển đã tăng vọt vào ngày 11/3 khi Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) chính thức gọi COVID-19 là một đại dịch.

Công ty Merriam-Webster, thành lập năm 1831, cho biết từ này “có số tìm kiếm tăng đột biến lớn nhất trong lưu lượng truy cập từ điển vào ngày 11/3/2020, với mức tăng 115.806% so với các lần tra cứu cùng ngày trong năm 2019”.

Users browsing this topic
Guest (2)
28 Pages«<262728
Forum Jump  
You cannot post new topics in this forum.
You cannot reply to topics in this forum.
You cannot delete your posts in this forum.
You cannot edit your posts in this forum.
You cannot create polls in this forum.
You cannot vote in polls in this forum.